Οι μεγάλοι αθλητικοί αγώνες στην αρχαία Ελλάδα

Οι αθλητικοί αγώνες στην αρχαία Ελλάδα ήταν εκατοντάδες και απλώνονταν σε όλες τις περιοχές της Μεσογείου, όπου άνθισε ο Ελληνικός πολιτισμός. Όλες οι πόλεις, οι μικρές κοινότητες, καθώς και τα περισσότερα ιερά φρόντιζαν να έχουν αθλητικούς αγώνες. 

Οι αγώνες αυτοί είχαν θρησκευτικό χαρακτήρα και πλαισίοναν τις θρησκευτικές γιορτές. Με τον τρόπο αυτό αφενός τιμούσαν τους θεούς, αφετέρου εξασφάλιζαν το κύρος που αυτοί είχαν, αλλά παράλληλα εξασφάλιζαν και όλα τα ιδεολογικά, πολιτικά και οικονομικά οφέλη από την διεξαγωγή τους. 

Από τους εκατοντάδες αγώνες, μόνο τέσσερις από αυτούς αναδείχθηκαν σε πανελλήνιους και αργότερα, από τους Ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους σε διεθνείς, επηρεάζοντας όσο λίγοι αρχαίοι θεσμοί την ιστορία της ανθρωπότητας. 

Οι αγώνες αυτοί ήταν: 

• τα Ολύμπια, που διεξάγονταν στην Ολυμπία προς τιμήν του Διός
• τα Πύθια, που γίνονταν στους Δελφούς στις γιορτές του Απόλλωνα
• τα Ίσθμια, στο ιερό του Ποσειδώνος στην Ισθμία και 
• τα Νέμεα, στο ιερό του Διός στη Νεμέα. 

Και οι τέσσερις πρόσφεραν ως έπαθλο στον πρώτο νικητή ένα απλό στεφάνι από το ιερό δένδρο ή φυτό του κάθε θεού. Επίσης πολύ μεγάλοι αγώνες υπήρξαν και τα Παναθήναια που τελούνταν στην Αθήνα κατά την γιορτή των Παναθηναίων. Ποτέ όμως δεν κατόρθωσαν να αναδειχθούν σε πανελλήνιους, παρά το κύρος και τη δύναμη που κατείχε η πολιτιστική πρωτεύουσα του αρχαίου κόσμου. 

Από αυτούς τους αγώνες, οι παλαιότεροι και σημαντικότεροι ήταν τα Ολύμπια. Αυτά υπερτερούσαν όλων των άλλων και σε φήμη και σε λαμπρότητα. Είχαν ιδρυθεί ήδη από τον 8ο π.Χ. αιώνα, ενώ οι υπόλοιποι καθιερώθηκαν κατά τον 6ο αιώνα και σε όλη τη διάρκεια της αρχαίας ιστορίας αυτοί είχαν πάντα το προβάδισμα σε ότι νέο.

Οι αθλητικοί νόμοι, οι διατάξεις και οι κανονισμοί για τα αγωνίσματα θεσπίστηκαν στην Ολυμπία και αντιγράφηκαν από τους υπόλοιπους αγώνες. 

Οι τέσσερις πανελλήνιοι αγώνες είχαν οργανωθεί στη λεγόμενη «περίοδο», μια κλειστή ομάδα στην οποία δεν μπορούσε να εισέλθει καμία άλλη αθλητική εκδήλωση. 

Ο χρόνος της διεξαγωγής τους ήταν έτσι διαμορφωμένος ώστε καμία γιορτή να μην εμποδίζει την άλλη. 

Οι δύο πρώτοι, τα Ολύμπια και τα Πύθια, γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια, με δύο χρόνια διαφορά μεταξύ τους. 

Οι δύο άλλοι, τα Ίσθμια και τα Νέμεα, διεξάγονταν κάθε δύο χρόνια, αλλά τα μεν Ίσθμια πραγματοποιούνταν την άνοιξη της ολυμπιακής χρονιάς, ενώ την χρονιά που γίνονταν τα Νέμεα δεν υπήρχε άλλος αγώνας.