Πως λέγονταν οι μέρες της εβδομάδας στην Αρχαία Ελλάδα; Υπάρχουν ομοιότητες με τις σημερινές ονομασίες; Υπάρχει κάποια σχέση με τα σημερινά ονόματα των ημερών;
Στην Αρχαία Ελλάδα, η εβδομάδα άρχιζε την Κυριακή, όπως τώρα.
Τα ονόματα ήταν τα εξής:
Κυριακή: Οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν Ημέρα του Ήλιου. Όπως ονομάζεται σήμερα στα αγγλικά Sunday.
Δευτέρα: οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν Ημέρα Σελήνης. Η Σελήνη στα αρχαία Ελληνικά ονομάζεται Μήνη, από το οποίο προέρχεται το αγγλικό Monday.
Τρίτη: Ημέρα του Άρεως.
Τετάρτη: Ημέρα του Ερμή.
Πέμπτη: Ημέρα του Θεού Δία. Στα αγγλικά η λέξη Thursday, το πρόθεμα Thirs είναι παράφραση του ονόματος Thor, του θεού του κεραυνού. Ο Δίας όμως, ήταν ο θεός που εξαπέλυε τους κεραυνούς.
Παρασκευή: Ημέρα της Θεάς Αφροδίτης. Η Αφροδίτη ονομάζεται Venere στα ιταλικά και η Παρασκευή στα γαλλικά Vendredi.
Σαββάτο: Ημέρα του Κρόνου. Στα αγγλικά Saturday, δηλαδή Satur (n) day.
Επιλέξαμε ένα πολύ καλό βίντεο που αναφέρεται στην Αρχαία Ελληνική Πάλη.
Βασίζεται σε στοιχεία που αναφέρονται στο εξαιρετικό βιβλίο "Greek Athletic Sports and Festivals" του E. Norman Gardiner και το οποίο εκδόθηκε το 1910.
Αν και γνωρίζουμε την ύπαρξη της Αρχαίας Ελληνικής Πάλης και έχουμε δει πολλές από τις λαβές που χρησιμοποιούνταν, όπως αυτές απεικονίζονται στα αγγεία της αρχαίας εποχής, διαπιστώνουμε δύο ελλείψεις.
Η πρώτη είναι ότι δεν τις βρίσκουμε όλες συγκεντρωμένες και
Η δεύτερη είναι ότι η σχετική πληροφόρηση σταματά στην παρατήρηση μιας στατικής εικόνας.
Αυτό που δεν είχαμε μέχρι τώρα, είναι η εξήγηση του τι σημαίνει η κάθε απεικόνιση. Επομένως δεν μπορούσαμε να φανταστούμε και να συμπληρώσουμε νοερά την κίνηση της κάθε λαβής. Δεν μπορούσαμε να κατανοήσουμε τι προηγείτο και τι ακολουθούσε από αυτή την "φωτογραφική" παράσταση.
Άρα ουσιαστικά η Αρχαία Ελληνική Πάλη μας ήταν άγνωστη. Έχανε, για τον λόγο αυτό, την ομορφιά και την λειτουργικότητά της στα μάτια του σημερινού κοινού.
Για τον λόγο αυτό επιλέξαμε ένα πολύ καλό βίντεο που:
έχει συγκεντρωμένες τις λαβές της Αρχαίας Ελληνική Πάλης, όπως αυτές απεικονίζονται στα αγγεία της αρχαίας εποχής
ερμηνεύει την λειτουργία και τον σκοπό της κάθε λαβής
και στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζει μερικές από αυτές στην κανονική εφαρμογή τους
Μέχρι τώρα έχουμε δει τεχνικές, θέσεις και στάσεις της Αρχαίας Ελληνικής Πυγμαχίας σε αγγεία και άλλα ευρήματα.
Πρόκειται φυσικά για ακίνητες μορφές, κάτι σαν "φωτογραφίες", όπως θα λέγαμε σήμερα, από φάσεις αγώνα.
Ποιά θα ήταν όμως η εικόνα που θα παρουσίαζε η Αρχαία Ελληνική Πυγμαχία, αν μπορούσαμε να την δούμε με κίνηση;
Στο σύντομο βίντεο που ακολουθεί, βλέπουμε έναν από τους ανθρώπους που μελετούν την αρχαία μέθοδο, εξασκούνται σε αυτήν και την παρουσιάζουν σαν ένα σύγχρονο τρόπο μάχης.
Ασφαλώς ο άνθρωπος που βλέπουμε δεν είναι ο μόνος που το κάνει και το βίντεο που παρουσιάζουμε δεν θα είναι το μοναδικό.
Παρατηρείστε την γροθιά-σφυρί (hammer fist) που περιλάμβανε το αρχαίο ρεπερτόριο τεχνικών και που ήταν από τα πιο συνηθισμένα χτυπήματα.
Η παρουσία αυτής της τεχνικής άλλαζε εντελώς τον τρόπο ανάπτυξης της μάχης.
Η πυγμαχία ήταν πολύ αναπτυγμένη στην Αρχαία Ελλάδα. Την ονόμαζαν "πυγμή" και όχι όπως σήμερα πυγμαχία.
Όπως διέφερε το όνομα διέφερε και το στυλ.
Κατ' αρχήν δεν υπήρχε οριοθετημένος χώρος όπως σήμερα το ρινγκ με τα σχοινιά.
Δεν υπήρχε χρονικό όριο και γύροι. Ο αγώνας τελείωνε με νοκάουτ η παραίτηση. Δηλαδή ο αγώνας τελείωνε είτε όταν ο ένας μαχητής δεν μπορούσε, είτε δεν ήθελε να συνεχίσει. Αυτό το δήλωνε σηκώνοντας το χέρι με τον δείκτη ψηλά.
Στα χέρια φορούσαν τα αντίστοιχα "γάντια" της εποχής, που ονομάζονταν ιμάντες. Η απορροφητικότητά τους σε σχέση με τα σημερινά ήταν πολύ μικρότερη, άρα η επαφή πολύ πιο σκληρή.
Όπως βλέπουμε ήταν μακράν πιο σκληρό αγώνισμα από την σημερινή πυγμαχία. Ήταν πιο κοντά στην ελεύθερη μάχη παρά στην αθλητική προσέγγιση όπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς σήμερα.
Άλλη διαφορά ήταν ότι επιτρέπονταν τα χτυπήματα παντού.
Οι γροθιές μπορούσαν να χτυπούν με όλους τους τρόπους. Χαρακτηριστικές είναι οι απεικονίσεις σε αγγεία που μας δείχνουν ότι το χτύπημα με την γροθιά - σφυρί ήταν πολύ συνηθισμένο.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα άλλο μοντέλο μάχης, εντελώς διαφορετικό από σήμερα.
Το πρωί της Τετάρτης πέθανε ο αρχαιολόγος Stephen Miller σε ηλικία 79 ετών. Ο Στέφανος Miller, όπως ήταν γνωστός, άρχισε να κάνει ανασκαφές στη Νεμέα το 1973.
Ο Miller έγινε πρωτοσέλιδο παγκοσμίως για το έργο του, αποκαλύπτοντας τον αρχαίο αθλητικό χώρο όπου τελούνταν τα Νέμεα.
Γεννημένος το 1942 στο Goshen Indiana, ο Miller ξεκίνησε το κολέγιο με την σκέψη να γίνει πολιτικός, εστιάζοντας τις σπουδές του στη νομική. Άρχισε να αμφιβάλει για την απόφασή του όταν κάποια στιγμή κατάλαβε ότι το δίκαιο δεν ήταν η ίδια έννοια με τη δικαιοσύνη.
Υποχρεωμένος να μάθει μια ξένη γλώσσα για τις προπτυχιακές του σπουδές στο Wabash College στην κεντρική Ιντιάνα, επέλεξε τα Αρχαία Ελληνικά για να μπορέσει να διαβάσει τον Πλάτωνα στο πρωτότυπο.
Τότε ήταν προσκεκλημένος λέκτορας για δύο ημέρες στο Wabash, ο Μυκηναίος αρχαιολόγος Γιώργος Μίλωνας. Αφού άκουσα τον Μίλωνα να μιλά, ο Miller είπε: "Άλλαξα γνώμη για το δίκαιο και έγινα αρχαιολόγος".
Ο Miller έγινε καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ μεταξύ 1973 και 2004, ενώ διετέλεσε διευθυντής της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα από το 1982 έως το 1987.
Το 1971, ο Miller διορίστηκε διευθυντής ανασκαφών στη Νεμέα και άρχισε να εργάζεται στον χώρο δύο χρόνια αργότερα. Η ομάδα του αποκάλυψε το Ιερό του Δία και το αρχαίο στάδιο, που χτίστηκε περίπου το 330 π.Χ.
Το 1994, ο Miller ίδρυσε την Εταιρεία για την Αναβίωση των Αγώνων της Νεμέας. Οι πρώτοι σύγχρονοι αγώνες, ανοιχτοί για όλους, πραγματοποιήθηκαν δύο χρόνια αργότερα και στη συνέχεια κάθε τέσσερα χρόνια.
Ο Miller έλαβε τον ελληνικό τίτλο του Μεγάλου Διοικητή του Τάγματος της Τιμής το 2005, ενώ ο τότε πρόεδρος της χώρας τον έκανε επίτιμο Έλληνα πολίτη.
Μετά τη συνταξιοδότησή του το 2004, ο Miller και η σύζυγός του Έφη μοίραζαν το χρόνο τους μεταξύ των δύο σπιτιών τους στη Νεμέα και τις ΗΠΑ.
Όταν ο Miller έφθασε στην Ελλάδα, το 1973, οι ντόπιοι χωρικοί νόμιζαν στην αρχή ότι ήταν αγρότης, όντας και αυτός από αγροτική περιοχή.
Ο σκοπός του ήταν να εξασφαλίσει οποιαδήποτε ευρήματα για την Ελληνική κυβέρνηση και να προστατεύσει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που επένδυε το Μπέρκλεϊ στην ανασκαφή. Οι ντόπιοι υπέθεσαν ότι επρόκειτο να δημιουργήσει μια τεράστια γεωργική επιχείρηση λόγω των αγορών γης που πραγματοποίησε για λογαριασμό του ελληνικού Κράτους.
Ο Miller περιέγραψε δύο στιγμές τουως τις πιο συναρπαστικές στη Νεμέα. "Η πρώτη συνέβη το 1978, όταν ανακαλύψαμε τη σήραγγα που οδηγούσε στο στάδιο", είπε. Αυτό απέδειξε ότι οι Έλληνες, του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ήξεραν πώς να χτίζουν την αψίδα και το θόλο. Αποδίδει τις δομές ως μέρος της ανάπτυξης στον αρχαίο κόσμο του Φίλιππου και του Αλεξάνδρου της Μακεδονίας.
"Την επόμενη μέρα, βρήκαμε γκράφιτι, γραμμένα από αρχαίους αθλητές, στους τοίχους της σήραγγας και αρχίσαμε να αποκτούμε πραγματική εικόνα για την ανθρώπινη πλευρά του ελληνικού στίβου. Και αυτή η συγκίνηση δεν έχει περάσει. Κάθε φορά που περπατάω μέσα από εκείνο το τούνελ με συγκλονίζει", πρόσθεσε.
Η δεύτερη πιο συναρπαστική στιγμή στην καριέρα του ήρθε το 1996, "όταν στεκόμουν στο στάδιο κατά την πρώτη αναβίωση των Αγώνων της Νεμέας, όταν άκουσα τα βήματα των δρομέων στην επιφάνεια του στίβου που είχα αποκαλύψει. Είδα ανθρώπους να τρέχουν στον στίβο και άκουσα ανθρώπους να φωνάζουν και το μέρος ζωντάνεψε", είπε ο Miller.
Σύμφωνα με τον Miller, περισσότερα από 5.000 άτομα έχουν συμμετάσχει στην αναβίωση των αγώνων, από 6 έως 97 ετών, εκπροσωπώντας 122 έθνη. Φορώντας κοντούς λευκούς χιτώνες, οι αθλητές βγάζουν τα παπούτσια τους, περπατούν στην είσοδο της αρχαίας σήραγγας που οδηγεί στην πίστα και ορκίζονται από τους κριτές: "Να μην φέρουν ατιμία στον εαυτό τους, στις οικογένειές τους ή στους αγώνες. Γίνεσαι μέρος της Αρχαίας Ελλάδας", είπε ο Miller συγκινημένος.
"Η Ελλάδα έχει έναν αποκλειστικό θησαυρό", δήλωσε ο αρχαιολόγος στο Greek Reporter. "Άλλα μέρη έχουν όμορφες θάλασσες και παραλίες. Αλλά σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου δεν υπάρχουν Ελληνικές αρχαιότητες. Το Ελληνικό κράτος δεν εκμεταλλεύεται την αρχαιολογία για το καλό του", πρόσθεσε.
Μετά την αρχική ανασκαφή, ο αρχαιολόγος Miller σχεδίασε και συγκέντρωσε χρήματα για να δημιουργήσει ένα μουσείο τοποθετημένο παράλληλα με τον χώρο, για τους επισκέπτες να δουν τα ευρήματα από την ανασκαφή.
Σύμφωνα με τον Miller, ο Δίας της Νεμέας ήταν ένα είδος θεού βοσκού, όχι θεού του Ολύμπου. Αυτή η θεότητα ήταν ένα είδος ήρεμου προστάτη. Ο χώρος του σταδίου ήταν ένας βάλτος που πλημμύριζε το χειμώνα αλλά ξεραινόταν το καλοκαίρι. Δεν κατοικήθηκε ποτέ στην αρχαιότητα, αλλά χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά για τους αγώνες.
Ως αρχαιολόγος, ο Miller είπε για τις ανακαλύψεις του, "Είναι έκπληξη κάθε φορά που ένα βρώμικο αγγείο βγαίνει από το έδαφος. Ξέρετε τι σημαίνει να είσαι ο πρώτος άνθρωπος που αγγίζεις μετά από 2.000 χρόνια κάτι που έφτιαξαν οι πρόγονοί σου, αγγίζεις αυτό το νόμισμα ή εκείνη την πέτρα και ξέρεις ότι κάποιος αρχαίος μάστορας το δούλεψε, το λείανε, χάραξε το ανάγλυφο που φαίνεται εκεί; Αυτή η συγκίνηση δεν φεύγει ποτέ".
Ήταν χαρακτηριστική η καθαρή θέση του για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας, βασισμένη σε αρχαιολογικά ευρήματα, την οποία είχε εκφράσει επανειλημμένα, σε αντίθεση με την σιωπή πολλών άλλων Ελλήνων Ακαδημαϊκών, κατά την εποχή της προδοτικής συμφωνίας των Πρεσπών.
Δημοσίευσε αρκετά βιβλία και επιστημονικά άρθρα που τεκμηριώνουν τις αρχαιολογικές του ανακαλύψεις, συμπεριλαμβανομένου του "Nemea II: The Early Hellenistic Stadium" (University of California Press 2001).
Ο Στέφανος Miller αφιερώθηκε στη Νεμέα, έκτισε το μουσείο, επέβλεψε την αποκατάσταση του Ναού του Δία στη Νεμέα, δίδαξε χιλιάδες μαθητές, ενέπνευσε εκατομμύρια ανθρώπους και ήταν το σημείο αναφοράς, ο πρεσβευτής της Νεμέας σε όλο τον κόσμο.
"Όλοι μας είμαστε Έλληνες κατά κάποιον τρόπο, έστω και αν δεν υπάρχει αίμα ή DNA", δήλωσε στο Greek Reporter ο Αμερικανός αρχαιολόγος της Νεμέας.
Η προπόνηση στην Αρχαία Ελλάδα ήταν τόσο καλά δομημένη και επιστημονική, ώστε η σημερινή εποχή να διαφέρει σχεδόν μόνο στα ρούχα.
Αν νομίζετε ότι είναι υπερβολή ο παραπάνω ισχυρισμός, τότε πρέπει να παρακολουθήσετε με προσοχή το βίντεο που ακολουθεί.
Θα πρέπει πριν από αυτό να σημειώσουμε ότι, η ολοκληρωμένη προπόνηση περιλαμβάνει το γενικό ζέσταμα και το ειδικό ζέσταμα, που προηγούνται του κυρίως προγράμματος. Το γενικό ζέσταμα περιλαμβάνει ασκήσεις που σκοπό έχουν να αιματώσουν ομαλά τους μύες, να βοηθήσουν τις αρθρώσεις να αυξήσουν την ευκινησία τους και είναι κοινές στα περισσότερα αθλήματα. Τέτοιες μπορεί να είναι χαλαρό τρέξιμο, ελαφρές διατάσεις κ.α.
Στο ειδικό ζέσταμα κάνουμε ασκήσεις, κινήσεις του αθλήματός μας. “Ζεσταίνουμε την τεχνική μας”. Το ειδικό ζέσταμα διαφέρει από άθλημα σε άθλημα. Τέτοιο μπορεί να είναι επαναλήψεις των τεχνικών του συστήματός μας, αν μιλάμε για πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα, σάκος, σκοινάκι, σκιαμαχία.
Φυσικά αυτό έκαναν και πριν 2500 χρόνια οι πρόγονοί μας.
Σήμερα τα προπονητικά προγράμματα οργανώνονται σε μικρόκυκλους, μεσόκυκλους και μακρόκυκλους, Ο μακρόκυκλος είναι το ετήσιο πλάνο, περιλαμβάνει 52 εβδομάδες. Ο μεσόκυκλος περιλαμβάνει 3-4 εβδομάδες ενώ ο μικρόκυκλος περιλαμβάνει μία εβδομάδα.
Στην Αρχαία Ελλάδα ο μικρόκυκλος περιλάμβανε 4 ημέρες και λεγόταν “τετράδα”.
Η “τετράδα” περιλάμβανε την πρώτη μέρα ζέσταμα, την δεύτερη την κυρίως προπόνηση με μέγιστη ένταση, την τέταρτη χαλάρωση και την τέταρτη τεχνική. Το μοντέλο αυτό το ακολουθούσαν τόσο οι ερασιτέχνες όσο και οι επαγγελματίες αθλητές.
Φυσικά καθημερινές ασκήσεις αναπνοής, διαλογισμός, νοερή προπόνηση, μασάζ πριν και μετά την προπόνηση, διαφορετικό για ζέσταμα, για αποθεραπεία, για χαλάρωση και για εγρήγορση, με βότανα και σκόνες διαφορετικές για κάθε ανάγκη και εποχή με την συνοδεία λουτρών ήταν αυτονόητα.
Το εξαιρετικό βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζει αναλυτικά όλα τα παραπάνω. Να σημειώσουμε ότι η καταπληκτική αυτή δουλειά είναι Ελληνική.
Αν θέλετε όλες της λεπτομέρειες της προπόνησης των Αρχαίων Ελλήνων Παγκρατιαστών μπορείτε να τις βρείτε στο βιβλίο μου “Pankration in Ancient Greece“.
